مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت چهارم؛ ایجاد فایل صورت‌حساب گردش وجوه نقد

 

در درس قبلی گفتیم که ترازنامه وضعیت فعلی مالی ما را نشان می‌دهد. یعنی اگر بخواهیم در این لحظه بدانیم که چه میزان دارایی و چه میزان بدهی داریم از ترازنامه استفاده می‌کنیم.

در این درس به بررسی صورت‌حساب گردش وجوه نقد می‌پردازیم. صورت‌حساب گردش وجوه نقد همچنان که از اسمش پیداست گردش پول نقد طی یک بازه زمانی مثلا یک ماه را نشان می‌دهد یعنی همان میزان درآمدها و هزینه‌هایی که طی یک ماه انجام داده‌ایم.

پیشنهاد می‌کنم حتما قبل از مطالعه این درس نگاهی به بخش‌های دیگر این مجموعه در درس‌های اول، دوم و سوم بیاندازید.

صورتحساب گردش وجوه نقد: درآمدها و هزینهها

رخدادهای مالی که ممکن است در هر روز برایتان اتفاق بیافتد می‌تواند روی خالص ارزش دارایی‌های شما تاثیر بگذارد. هر زمان که پولی دست‌تان می‌رسد یا بابت خرید کالا یا محصولی هزینه می‌کنید ممکن است تغییری در میزان دارایی‌ها و بدهی‌های شما ایجاد شود. «جریان وجوه نقد» جریان دقیق ورود و خروج نقدینگی در یک دوره‌ی زمانی معین است. درآمد ماهیانه‌ای که دارید شاید قسمت اعظم ورود نقدینگی را شامل شود در کنار درآمد، سود حاصله از برخی سرمایه‌گذاری‌ها هم می‌‌تواند جریان ورود نقدینگی را ایجاد کند. در مقابل جریان  ورود نقدینگی، خروج نقدینگی هم داریم که بیشتر شامل هزینه‌ جهت غذا، پوشاک، مسکن، بیمه و … است.

«صورت‌حساب گردش وجوه نقد» که با نام «صورت‌حساب هزینه و درآمد شخصی» هم شناخته می‌شود خلاصه‌ای از دریافتی‌ها و پرداختی‌ها طی یک دوره زمانی معین مثلا یک ماه یا یک سال است. این صورت‌حساب اطلاعات خوبی در مورد میزان هزینه‌ها و درآمدها در اختیار می‌گذارد که می‌تواند برای ایجاد فایل بودجه‌بندی بسیار سودمند باشد.

واریزکردن پول به حساب جزو ورود نقدینگی محسوب می‌شود در حالی‌که برداشت از حساب، نوشتن چک در وجه دیگران و … جزو خروج نقدینگی محسوب می‌شود. در شکل زیر یک نمونه از صورت‌حساب گردش وجوه نقد را برای یک دوره یک ماهه مشاهده می‌کنید.

فرایند ایجاد صورت‌حساب گردش وجوه نقد شامل سه گام است:

گام اول: ثبت درآمد

برای ایجاد صورت‌حساب گردش وجوه نقد باید ابتدا از شناسایی ورودی‌ها و درآمدها شروع کنیم. «درآمد» ورود نقدینگی است. در اغلب خانواده‌ها مهم‌ترین درآمد از طریق حقوق دریافتی بابت شغل به دست می‌آید. البته منابع دیگری هم برای درآمد وجود دارد مثلا پرداخت‌های یارانه‌ای دولت، بورس تحصیلی، هدیه، سود بانکی برای سپرده‌های پس‌انداز، سود ناشی از فعالیت در بازارهای سرمایه‌گذاری نظیر بورس و سکه و ارز و … نمونه‌هایی از منابع ایجاد درآمد هستند.

بهرحال هر نوع درآمدی که در بازه زمانی موردنظر به دست آورده‌اید را در بخش درآمدها یادداشت کنید و در پایان همه‌ی آنها را با هم جمع بزنید.

گام دوم: ثبت هزینهها  

دومین آیتمی که در صورت‌حساب گردش وجوه نقد ثبت می‌شود لیست هزینه‌هایی است که در طی دوره صورت گرفته است. می‌توانید لیست هزینه‌ها را به دو بخش هزینه‌های ثابت و هزینه‌های متغیر تقسیم‌بندی کنید.

  • هزینههای ثابت: این نوع هزینه‌ها در طول چندین ماه مقدارشان ثابت می‌ماند و تغییری نمی‌کنند. اجاره خانه یا پرداخت اقساط بانکی جزو هزینه‌های ثابت محسوب می‌شوند.
  • هزینههای متغیر: مقدار این هزینه‌ها هر ممکن است با ماه قبلی متفاوت باشد. مثلا هزینه‌ای که بابت غذا یا پوشاک در طول یک ماه صرف می‌شود ممکن است با ماه قبل کاملا فرق داشته باشد. قبوض آب، برق، گاز وتلفن یا هزینه‌های پزشکی یا آموزشی نمونه‌هایی از هزینه‌های متغیر ماهیانه هستند که در صورت‌حساب گردش وجوه نقد دیده می‌شوند.

گام سوم: محاسبه خالص جریان نقدی

تفاوت بین ورودی‌ها و خروجی‌ها در فایل صورت‌حساب گردش وجوه نقد می‌تواند مثبت (اضافه درآمد) یا منفی (کمبود درآمد) باشد. زمانی کمبود درآمد اتفاق می‌افتد که جریان وجوه نقد خروجی در طی ماه بیشتر از جریان ورود نقدینگی باشد. این مقدار کمبود نقدینگی یا باید قرض گرفته شود یا از حساب پس‌انداز برداشت شود.

زمانی که در صورت حساب گردش جوه نقد ماهیانه اضافه درآمد دارید می‌توانید آن را به صورت پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری استفاده کنید یا می‌توانید قسمتی از بدهی‌های خود را با آن پرداخت کنید.

صورت‌حساب گردش وجوه نقد می‌تواند جهت ایجاد برنامه‌ریزی برای کاهش هزینه‌ها و افزایش پس‌انداز و سرمایه‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد. این سند میزان هزینه‌های واقعی در طول یک ماه یک خانواده را نشان می‌دهد. از طرف دیگر فایل بودجه‌بندی که ساختاری مشابه صورت‌حساب گردش وجوه نقد دارد میزان هزینه و درآمد مورد انتظار را در طول یک دوره نشان می‌دهد.

در درس بعدی مبحث بودجه‌بندی را بحث خواهیم کرد.

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت اول؛ لزوم قبول مسئولیت

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت دوم؛ ثبت و نگهداری اسناد مالی

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت سوم؛ ایجاد فایل ترازنامه

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت چهارم؛ ایجاد فایل صورت‌حساب گردش وجوه نقد

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت پنجم؛ ایجاد فایل بودجه‌بندی-۱

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت ششم؛ ایجاد فایل بودجه‌بندی-۲

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت هفتم؛ لزوم تحلیل و ارزیابی اسناد مالی

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت هشتم؛ تحلیل SWOT

مدیریت امور مالی شخصی در عمل: قسمت نهم؛ نکته‌های کاربردی مهم

مطالعه بیشتر