مغزهای سه‌گانه و ارتباط آنها با یادگیری

برچسب‌ها :

مغز سه‌گانه

 

مغزهای سه‌گانه چیست؟

در یک تقسیم‌بندی رایج، مغز به دو نیمکره چپ و راست تقسیم می‌شودکه ممکن اس ت خیلی از شماها با آن آشنایی داشته باشید اما در این مقاله شارغ یکتقسیم‌بندی دیگر از مغز رفته‌ایم. در ادامه با ما همراه باشید…

از دیدگاه پاول مک‌لین، مغز به سه قسمت مغز قدیم، مغز میانی و  مغز جدید تقسیم می‌شود.

هر کدام از این قسمت‌ها، در ارتباط با یادگیری  وظایفی دارند.

برای یادگیری بهتر حتما باید با کارکرد این مغزها آشنایی داشته باشیم.

مغز قدیم

مغز قدیم در بین تمام موجودات زنده مشترک است و وظیفه حفظ حیات را برعهده دارد.

این قسمت قوی‌ترین بخش مدیریتی مغز است و در پایین‌ترین قسمت جمجمه قرار دارد تا در معرض کمترین آسیب‌ها باشد.

تمامی حرکات خودکار بدن شامل تنفس، گردش خون، هضم غذا و راه‌رفتن و فرار غیر ارادی را بر عهده دارد.

این مغز از هیچ خطری استقبال نمی‌کند و از کاری که باعث مصرف انرژی بیشتری در بدن شود، جلوگیری می‌کند

مغز قدیم معتقد است که  انرژی برای حفظ حیات لازم است و نباید برای کارهای دیگر هدر داده شود.

مغز قدیم در هر حالتی بیدار است و همیشه در حال فعالیت است.

این بخش نسبت به بخش‌ها دیگر مغز، نقش مدیریتی بالاتری دارد.

بنابراین در هنگام مواجه‌ با خطر، دسترسی به قسمت‌های دیگر، نظیر مغز جدید را مختل می‌کند.

در این حالت، همه انرژی مغز، به بخش مغز قدیم، اختصاص می‌یابد.

به همین دلیل است که به هنگام مواجهه با خطر، معمولا در وهله اول، پاسخ فرار یا مقابله را انتخاب می‌کنیم و از گرفتن تصمیمات منطقی خبری نیست.

اغلب، به دلیل ترس از امتحان یا قرارگرفتن در یک موقعیت جدید، قدرت تصمیم‌گیری منطقی خود را از دست می‌دهیم.

در این حالت، عملکرد مطلوبی در مواجهه با آن موقعیت نخواهیم داشت هر چندکه قبلا خود را کاملا  آماده کرده‌ایم.

در این حالت چون مغز احساس خطرمی‌کند دسترسی به قسمت منطقی مغز را مسدود می‌کند و در حالت حفظ حیات که همان تسلط بیشتر مغز قدیم است قرار می‌گیرد.

مغز جدید روی یک مورد بسیار حساس است و آن ادامه بقا و فرار از خطراتی است که تهدیدتان می‌کند.

پس اگر می‌‌خواهید واقعا چیزی را به‌دست‌آورید، باید آن را به این ویژگی مغز مربوط کنید.

تا مغز قدیم، به شدت و با تمام انرژی، شما را در مسیر رسیدن به آن قرار دهد.

مثلا اگر مغز قدیم درک کند که قبول نشدن شما در فلان امتحان تهدیدی جدی برای شماست تمام انرژی خود را روی قبولی در امتحان و فراهم‌کردن زمینه مطالعه برای آن صرف می‌کند.

پس فراموش نکنیم که باید فرایند یادگیری را به مغز قدیم مرتبط کنیم تا به صورت خودبخودی در بیاید و با انرژی بیشتری سراغ یادگیری برویم.

وقتی احساس ترس، نگرانی، استرس و یا تهدید داشته‌باشیم، دسترسی به سطوح بالای تفکر منطقی در کمترین حالت خود خواهدبود.

 

مغز سه‌گانه

مغز میانی(مغز عاطفی)

مغز میانی وظیفه پردازش احساسات را برعهده دارد. و ریشه در بسیاری از خوش‌گذرانی‌های آنی ما دارد.

وقتی ساعت شش صبح با صدای زنگ ساعت از خواب بیدار می‌شویم و سریع زنگ را قطع می‌کنیم و با خود می‌گوییم بگذار کمی دیگر بخوابم، در این لحظه، مغز میانی در حال تصمیم‌گیری است.

این قسمت از مغز فقط به دنبال شادی و لذت است و عواقب کار برایش اهمیتی ندارد.

اگر بتوانیم فرایند یادگیری را با لذت و شادی همراه کنیم، پشتیبانی قوی این بخش از مغز را نیز همراه خواهیم داشت  و یادگیری به مراتب سریع‌تر و بهترخواهدبود.

در مغز میانی بخش مهمی به نام آمیگدالا یا در زبان فارسی بادامه وجود دارد که مرکز کنترل عواطف و احساسات است و با تشخیص حالت ترس یا نگرانی، سریع سیگنالی به مغز قدیم می‌فرستد و او را از وضعیت خطر مطلع می‌کند. و برعکس با تشخیص عواطف و احساسات  نظیر لذت، هیجان و سرگرمی، فرایند یادگیری را تسریع می‌کند.

عواطف مثبت نظیر سرگرمی، لذت و هیجان بسیار بسیار برای یادگیری و حافظه مهم هستند.

 

شاید بخواهید این نوشته مرتبط را هم بخوانیدافزایش تمرکز هنگام مطالعه

 

مغز جدید یا مغز منطقی

مغز جدید، مغز منطقی یا مغز دانشمند هم نامیده می‌شود و در اصل همان کورتکس مغز است.

وظایفی نظیر تفکر، برنامه‌ریزی، موسیقی، سخنرانی و غیره همگی توسط مغز جدید انجام می‌گیرد.

در مقایسه با دو بخش دیگر مغز حجم پردازش کمتری در این قسمت صورت می‌گیرد و بسیاری از پردازش‌ها به صورت ناخودآگاه و در مغز میانی و قدیم در حال انجام هستند.

 

شاید بخواهید این نوشته مرتبط را هم بخوانید: امواج مغزی

 

هنگام خواب این بخش از مغز نیز می‌خوابد و کاری انجام نمی‌دهد.

وقتی به صورت آگاهانه خود را در وضعیت یادگیری قرار می‌دهیم در واقع از مغز جدید خود برای این کار بهره می‌بریم.

اگر بتوانیم کاری کنیم که در عین حال که به صورت آگاهانه در حال یادگیری هستیم در ناخوداگاه ما و در دو قسمت دیگر مغز نیز همین مکانیسم یادگیری فعال باشد میزان یادگیری به مراتب بیشتر خواهد شد.

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *