تحلیل بنیادی | بررسی صورت های مالی

تحلیل بنیادی

تحلیل بنیادی |بررسی صورت های مالی

زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه

stars

 

برای رسیدن به رویاهایت لازم است که هر لحظه پایت روی گاز باشد

و یک لحظه هم ترمز نکنی حتی برای یک لحظه

آشنایی با تحلیل بنیادی

همان طور که قبلا در بحث مقایسه تحلیل بنیادی و تکنیکال اشاره کردیم، برای یادگیری تحلیل بنیادی نیاز به زمان خیلی زیادی داریم و شاید به راحتی نتوان از طریق این نوع تحلیل در ابتدا شروع به خرید سهام کرد.

اما این دلیل نمی شود که به صورت کامل از تحلیل بنیادی غافل شویم و هر مبحثی که در رابطه با این تحلیل باشد را نادیده بگیریم.

اگر می خواهید در آینده به یک تحلیل گر تکنیکال تبدیل شوید حداقل هایی از تحلیل بنیادی وجود دارد که باید از آنها سر در بیاورید.

یکی از این حداقل ها، توانایی خواندن و تحلیل مقدماتی صورت های مالی شرکت های بورسی است.

 

پس در ادامه این بحث، با تعریف صورت های مالی آشنا می شویم.

انواع آنها را بررسی می کنیم.

نحوه انتشار صورت های مالی توسط شرکت های بورسی را بیان می کنیم.

در پایان نکاتی را از نسبت های مالی توضیح می دهیم که می تواند دید شما را نسبت به میزان سود ده بودن و میزان ریسک مالی شرکت ها بازتر کند.

 

تعریف صورت های مالی

اگر بخواهیم توضیحی در مورد صورت های مالی بدهیم به این صورت است که می توان گفت صورت های مالی یک شرکت، خروجی حاصل از سیستم حسابداری آن شرکت است.

یعنی اگر حسابدار شرکت بخواهد فرضا با مدیرعامل در مورد اوضاع مالی شرکت صحبت کند و گزارشی را تحویل دهد این گزارش در قالب صورت های مالی خواهد بود.

به عبارت دیگر صورت های مالی در شرکت ها در حکم ویترین مغازه ها هستند و از طریق آنها می توانید به اوضاع داخلی شرکت پی ببریم.

 

صورت های مالی بهترین منبع رسمی برای تحلیل گران جهت شناخت و تحلیل اوضاع مالی شرکت هستند.

 

صورت های مالی اساسی شرکت ها چهار نوع هستند که در این دوره ما فقط به بررسی ۲ نوع آنها که پرکاربردتر هستند می پردازیم.

 

این دو صورت مالی پرکاربرد عبارتند از:

  • ترازنامه یا صورت وضعیت مالی
  • صورت سود و زیان

 

زمان انتشار صورت های مالی برای شرکت های بورسی هر سه ماه یکبار است.

اگر پایان سال مالی یک شرکت ۲۹ اسفند باشد، یعنی در ۳۱ خرداد باید صورت های مالی سه ماهه اول سال جدید را که شامل ترازنامه و ضورت سود و زیان و چند صورت مالی دیگر است منتشر کنند و به همین ترتیب در ۳۱ شهریور صورت مالی ۶ ماهه و در ۳۰ آذر صورت های مالی نه ماهه و در ۲۹ اسفند صورت های  سال مالی یا ۱۲ ماهه را منتشرخواهد کرد.

 

انتشار صورت های مالی

 

همیشه هنگام انشار صورت های مالی به یادداشت های همراه صورت های مالی هم توجه کنید چرا که برخی اطلاعات مفید که در صورت های مالی امکان انتشار  ندارد در این یادداشت های همراه صورت های مالی منتشر می شوند.

البته توجه داشته باشید که  برای صورت های مالی ۳ ماهه، ۶ ماهه، ۹ ماهه یک فرضت ۳۰ روزه وجود دارد که این زمان برای صورت های مالی ۱۲ ماهه که گزارش سال مالی هم خوانده می شود ۶۰ روز است.

نکته دیگر که باید به آن توجه کنید این است که در کنار برخی صورت های مالی، عبارت حسابرسی شده نوشته شده است.

 

انتشار صورت های مالی حسابرسی شده

 

این عبارت به این معنی است که ضورت های مالی شرکت مذکور توسط یک شرکت حسابرس مستقل بررسی شده است.

در گزارشات حسابرسی معمولا صحت و سقم اطلاعات درج شده در صورت های مالی ذکر می شود.

 

حالا بعد از این توضیحات کلی، کمی جزئی تر وارد تشریح صورت های مالی می شویم:

 

ترازنامه چیست

دوستتان از شما می پرسد که دارایی تان چقدر است؟

شما در جواب مثلا می گویید کل دارایی من ۵ میلیارد تومان  است.

بعد دوباره دوستتان می پرسد چقدر بدهی و وام داری؟

و شما در جواب می گویید یک میلیارد تومان از بانک وام گرفته ام.

در این لحظه دوستتان در ذهنش دارد چه چیزی را محاسبه می کند؟

او دارد از ۵ میلیارد دارایی شما، مبلغ یک میلیارد را کم می کند و با خودش می گوید آها پس ایشان که شما باشید ۴ میلیارد تومان سرمایه دارد.

 

تمام شد این سه عدد و رقم یعنی کل ترازنامه.

به همین سادگی!

 

پس ترازنامه از ۳ آیتم تشکیل شده است:

  • اولی دارایی است.
  • دومی بدهی است.
  • سومی سرمایه است که این سرمایه را در حسابداری حقوق صاحبان سهام می نامند.

 

رابطه زیر بین این سه ایتم برقرار است: 

حقوق صاحبان سهام + بدهی = دارایی

 

قبلا در صورت های مالی شرکت های بورسی ترازنامه به شکل دو ستونی نوشته می شد.

در ستون سمت راست دارایی ها قرار داده می شد

و در ستون سمت چپ به ترتیب بدهی ها و حقوق صاحبان سهام درج می شد.

 

ترازنامه دو ستونی

 

اما شکل ترازنامه در حال حاضر به صورت تک ستونی است و از بالا به پایین به ترتیب دارایی ها،  حقوق صاحبان سهام و بدهی ها درج می شود.

و به جای عبارت ترازنامه از اصطلاح صورت وضعیت مالی استفاده می کنند.

 

سوالی که پیش می آید این است که برای مشاهده صورت های مالی شرکت های بورسی مثلا ترازنامه به کجا مراجعه کنیم؟

از طریق چه سایتی می توانیم به صورت های مالی دسترسی داشته باشیم؟

وب سایت کدال با نشانی codal.ir  برای دسترسی سرمایه گذاران به صورت های مالی شرکت ها و اطلاعات منتشرشده دیگر از سوی شرکت های بورسی، اختصاص یافته است.

 

سامانه کدال

 

 

با مراجعه به وب سایت کدال در صفحه اول آن مشاهده می کنید که هر لحظه در تاریخ و زمان هایی اطلاعات مالی و مدیریتی شرکت ها بورسی به روی سامانه منتشر می شود.

اما اگر بخواهید صرفا به صورت مالی مثلا ترازنامه شرکت x دسترسی داشته باشید باید بر روی منوی جستجوی پیشرفته که در صفحه اول قابل مشاهده است کلیک کنید و نام سهم مورد نظر را وارد کنید.

اگر بخواهید نتایج جستجوی خود را صرفا محدود به صورت های مالی شرکت کنید در قسمت گروه اطلاعیه ها از منوی کشویی گزینه اطلاعات و صورت های مالی سالانه را انتخاب کنید.

 

جستجوی کدال

 

در این حالت با زدن دکمه جستجو، در قسمت نتایج، انواعی از صورت های مالی منتشر شده توسط شرکت در دوره های زمانی ۳ ماهه، ۶ ماهه، ۹ ماهه و سالانه را مشاهده خواهید کرد.

اگر بر روی لینک ایجاد شده در جستجو کلیک کنید می توانید صورت های مالی شرکت ها را که صورت وضعیت مالی هم یکی از آنهاست را مشاهده کنید.

 

در کنار صورت های مالی گاهی با اصطلاح حسابرسی شده مواجهه می شوید این عبارت به این خاطر در کنار برخی از صورتهای مالی درج شده که این صورت های مالی توسط یکسری شرکت های حسابرسی مستقل بررسی شده اند و صحت و درستی آنها ارزیابی شده است.

معمولا  در گزارش حسابرسان که در ابتدای صورت های مالی منتشر می شود موارد نادرست در صورت های مالی مشخص می شود.

بنابراین بین دو گزینه حسابرسی شده و حسابرسی نشده همیشه صورت مالی حسابرسی شده از اعتبار بالاتری برخوردار است.

 

حال که ترازنامه یا صورت وضعیت مالی یک شرکت را دیدیم و ارقام درج شده در بخش دارایی های جاری، غیرجاری، بدهی های جاری، غیرجاری و حقوق صاحبان سهام را دیدیم باید به چه نکاتی توجه کنیم؟

اینکه در بررسی صورت های مالی چگونه عمل کنید و چه نکاتی را مورد توجه قرار دهید خیلی موضوع بحث این کتاب نیست.

اما حالا که با صورت های مالی و بخصوص ترازنامه آشنا شده اید لازم است که با یک نسبت مالی که در صورت وضعیت مالی قابل محاسبه است آشنا شوید.

 

نسبت بدهی جاری به دارایی جاری

یکی از نسبت های مهم در بررسی وضعیت مالی شرکت ها نسبت بدهی جاری به دارایی جاری است.

این نسبت برای یک شرکت معمولی عددی بین چهار دهم تا هشت دهم است.

در صورتی که عدد مذکور بالای یک باشد یعنی ریسک این شرکت بالاست و دارای بدهی مالی است.

فعلا در مرحله مقدماتی به همین نسبت بسنده کنید اما در آینده، نسبت های مالی دیگری هم می توانید از صورت وضعیت مالی استخراج کنید.

 

سود و زیان انباشته

بخش مهم دیگری که در صورت وضعیت مالی خوب است به آن توجه کنید سود (زیان) انباشته است.

برای برخی شرکت های بورسی میزان زیان انباشته حاصل از عملیات سال های قبل عدد بسیار بالایی است که همین اعداد میزان ریسک شرکت را بالا می برند.

 

سود و زیان انباشته

 

طبق ماده ۱۰۴ قانون تجارت هرگاه میزان زیان انباشته شرکتی معادل نصف ارزش سرمایه شرکت باشد آن شرکت طبق قانون ورشکسته است.

پس خوب است که به این عدد و مقایسه آن با سرمایه شرکت که در همان بخش وجود دارد توجه کنید.

 

صورت سود و زیان

شما یک کسب و کاری دارید و می خواهید برای خود یک شریک پیدا کنید.

طبیعی است کسی که می خواهد شریک کسب و کار شما شود می خواهد از حساب و کتاب مالی گذشته شما سر دربیاورد.

پس اولین سوالی که از شما می پرسد به این شکل است:

او می پرسد درآمد شما در سال گذشته چقدر بوده است؟

و شما پاسخ می دهید یک میلیارد تومان.

او دوباره می پرسد هزینه های پارسال کسب و کار شما چقدر بوده است؟

و شما می گویید ۷۰۰ میلیون تومان.

در این حالت شریک احتمالی شما با خودش حساب می کند از یک میلیارد، عدد ۷۰۰ میلیون هزیته را کسر می کند و می گوید پس سود شما پارسال از این کسب و کار ۳۰۰ میلیون تومان بوده است.

 

صورت سود و زیان

 

مجموعه این سوال و جواب ها در صورت سود و زیان شرکت ها قرار گرفته است.

یعنی خیلی راحت با مشاهده صورت سود و زیان یک شرکت بورسی می توانید میزان درآمدها، هزینه ها و سود سال گذشته ان شرکت را بدست آورید.

البته وقتی صورت سود و زیان واقعی یک شرکت را نگاه می کنید عملا با گزینه های بیشتری روبه رو هستید و به همین سادگی نیست که فقط سه عدد هزینه، درآمد و سود را به شما نشان دهد.

مثلا هزینه ها به چندین بخش تقسیم می شود هزینه های فروش و اداری، هزینه تولید، هزینه مالی و هزینه های غیر مترقبه.

درآمدها به دو دسته درآمدهای  عملیاتی که درآمد ناشی از عملیات اصلی شرکت است و درآمدهای غیرعملیاتی که درآمدهای بدست آمده از کارهایی غیر از فعالیت اصلی شرکت است، تقسیم می شوند.

بر همین اساس سود شرکت هم به سود عملیاتی و سود غیرعملیاتی تقسیم می شود.

مجموع این سودها که بر تعداد سهام شرکت تقسیم می شود در نهایت سود هر سهم یا همان EPS را شکل می دهد.

برای مشاهده صورت سود و زیان یک شرکت درست مانند صورت وضعیت مالی(ترازنامه) از سایت کدال، اسم شرکت مربوطه را وارد می کنیم در بخش صورت های مالی ۳ ماهه، ۶ ماهه ، ۹ ماهه و سال مالی می توانید به همراه صورت وضعیت مالی، صورت سود و زیان یک شرکت را هم مشاهده کنید.

 

تا اینجا یک سری توضیحات در مورد صورت های مالی شرکت های بورسی ارائه کردیم.

به عنوان کسی که می خواهد در بازار بورس فعالیت کند لازم است که هر شرکتی که قصد خرید آن را دارید نگاهی به این دو صورت مالی بیاندازید.

 

در ابتدا لازم نیست خیلی عمیق از اعداد موجود در این صورت های مالی سر در بیاورید.

اما حداقل می توانید شرکتی را که در آستانه ورشکستگی است از شرکتی که چندین سال پیاپی سوددهی خوبی داشته است تشخیص دهید.

می توانید میزان ریسک خریداری هرکدام از این شرکت ها را برای خود محاسبه کنید.

 

بدیهی است که اگر از همان ابتدا درست و  اصولی نسبت به خرید سهام اقدام کنید و صرفا از روی احساس یا توصیه دیگران خرید نکنید به مرور این عادت های درست در شما نهادینه می شود و از یک معامله گر احساسی ضررده به یک معامله گر با سودسازی مداوم تبدیل می شوید.

 

همین اطلاعات در مورد تحلیل بنیادی برای دوره مقدماتی کافی است.

از این به بعد تمرکز خود را روی نوع دیگری از تحلیل به نام تحلیل تکنیکال متمرکز خواهیم کرد.

مطالعه بیشتر

به این مطلب امتیاز بدید

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی